Đây cũng là vấn đề được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm. Bởi, đó chính là “loại vi-rút” nguy hại đe dọa đến “mạng sống” của Đảng, sự tồn vong của chế độ xã hội nếu không sớm được sàng lọc, thanh lọc, loại bỏ. Loại “vi-rút” độc hại ấy không còn là hiện tượng cá biệt và cũng không chỉ diễn ra ở cơ sở; không chỉ có ở những cán bộ, đảng viên bình thường; mà đã xuất hiện ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên nắm giữ những chức quyền quan trọng trong bộ máy của Đảng và chính quyền các cấp.
Ảnh minh họa

Suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đang là một nguy cơ rất lớn, là “mảnh đất màu mỡ” để các thế lực thù địch, cơ hội chính trị lợi dụng chống phá Đảng, hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng, phủ nhận thành quả cách mạng của nhân dân ta trong suốt hơn 86 năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng. Bởi vậy, nếu không thẳng thắn và đánh giá cho đúng, không thấy rõ được tác hại và tính chất nghiêm trọng của tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ để có các giải pháp khoa học, đồng bộ, quyết liệt thực sự là vấn đề đặc biệt nguy hại không chỉ liên quan đến vận mệnh của Đảng, mà còn là nguy cơ rất lớn đến độc lập dân tộc, phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
Đảng ta là đảng cầm quyền; sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Vì vậy, xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng ta, chế độ ta; đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta; đối với vận mệnh của dân tộc ta. Vai trò về sự lãnh đạo của Đảng đã được kiểm chứng qua thực tiễn đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước. Sự quan tâm đặc biệt của nhân dân đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng thực sự là tín hiệu rất đáng mừng. Bởi, nhân dân vẫn lo cho Đảng, nhân dân vẫn tin vào Đảng, nhân dân mong muốn Đảng nhanh chóng có những chủ trương, giải pháp khắc phục, sửa chữa những hạn chế, khuyết điểm để Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với niềm tin, sự ủy thác của nhân dân, xứng đáng với vai trò cầm quyền và lãnh đạo xã hội. Đặc biệt, trước tình trạng một bộ phận không nhỏ, trong đó có cả những cán bộ, đảng viên ở Trung ương suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của Đảng, kìm hãm sự phát triển của xã hội, của đất nước.
Từ tính chất và sự nghiêm trọng của tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ diễn ra thực tiễn thời gian qua cho thấy: Đây vừa là vấn đề rất hệ trọng, vừa cơ bản, lâu dài, nhưng cũng là đòi hỏi cấp thiết trong điều kiện hiện nay, nhất là trong điều kiện một đảng cầm quyền. Cuộc chiến chống lại tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị thực sự là cuộc chiến đầy cam go, ở đó đòi hỏi trí tuệ, bản lĩnh, sự kiên trì, kiên quyết với những cách thức và bước đi phù hợp. Bởi, đây là cuộc đấu tranh ngay chính trong nội bộ từng cơ quan, đơn vị; thậm chí là cuộc đấu tranh khốc liệt ngay chính trong mỗi con người; trong mỗi phần việc, nhiệm vụ được giao.
Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, những kết quả đạt được bước đầu là hết sức quan trọng, tạo chuyển biến tích cực trong hệ thống chính trị, cảnh báo, răn đe, từng bước ngăn chặn và đẩy lùi tiêu cực, suy thoái trong Đảng. Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về xây dựng Đảng đã có tác động thúc đẩy đất nước vượt qua khó khăn, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, bước đầu tăng cường và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và sự lãnh đạo của Đảng. Kết quả đó được nhân dân ghi nhận và rất trân trọng. Kết quả đó góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, tạo sự đoàn kết trong Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân. Tuy nhiên, trong thực hiện các giải pháp của Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI vẫn còn có việc, có cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện chưa nghiêm túc; còn thiếu những cơ chế, chính sách, chế tài, biện pháp có tính đột phá đủ mạnh để làm chuyển biến cơ bản tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên. Vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là ở cơ sở chưa được phát huy, sức chiến đấu, tinh thần tự phê bình và phê bình giảm sút. Quy trình đánh giá, xem xét, bổ nhiệm cán bộ ở nhiều nơi chỉ có ý nghĩa nhằm hợp thức hóa ý chí chủ quan của một số cá nhân, thậm chí là của một cá nhân. Công tác xử lý cán bộ, đảng viên không kịp thời, thiếu đồng bộ, gây dư luận không tốt trong nội bộ, trong nhân dân và xã hội. Tư tưởng coi trọng vật chất, thực dụng, chạy theo giá trị đồng tiền, coi chức quyền là hàng hóa để mặc cả, mua bán không còn là điều khó thấy trong xã hội. Nhiều vấn đề, vụ việc gây bức xúc trong dư luận phần lớn do nhân dân, do các cơ quan báo chí phát hiện... Vì vậy, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ở một số tổ chức, tập thể, cá nhân không những không được đẩy lùi, mà còn nguy hại hơn, còn có những diễn biến phức tạp hơn, tinh vi hơn, nghiêm trọng hơn. Thậm chí, có những đảng viên từng đảm nhiệm các chức vụ quan trọng trong bộ máy của Đảng, chính quyền; có những trí thức được Đảng, nhân dân nuôi dưỡng, nhưng nay vì bị mua chuộc, lôi kéo; vì lợi ích vật chất tầm thường, vì sự ảo vọng viển vông... đã không ngần ngại công khai thể hiện những quan điểm, tư tưởng trái với đường lối, chủ trương của Đảng, đi ngược lại nguyện vọng chính đáng của nhân dân.
Vậy, câu hỏi đặt ra là vì sao, trong nhiều nhiệm kỳ qua, Đảng luôn xác định xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ then chốt; thậm chí Đảng ta đã sớm nhận diện và chỉ rõ sự nguy hại của tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, nhưng kết quả thực tiễn đạt được vẫn còn khiêm tốn, thậm chí các biểu hiện của tình trạng nêu trên còn tinh vi hơn, mức độ ngày càng nghiêm trọng hơn. Và vì sao vấn đề nêu trên lại thu hút được sự quan tâm đặc biệt của dư luận? Bởi, nếu không đánh giá đúng nguyên nhân thì không thể xác định được các giải pháp khắc phục một cách có hiệu quả. Xác định và chỉ ra những nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng không còn là vấn đề mới, bởi văn kiện Đại hội XII và báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI đã đề cập một cách toàn diện, thẳng thắn và rất đầy đủ. Đặc biệt, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, thể hiện rõ trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân và dân tộc, tại Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã đi sâu phân tích mổ xẻ, làm rõ, chỉ ra đúng căn nguyên, đề ra hệ thống giải pháp chữa trị. Theo đó, Trung ương đã thảo luận và thống nhất rất cao 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, bao gồm: Về giáo dục chính trị tư tưởng, tự phê bình và phê bình; về cơ chế, chính sách; về kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; về phát huy vai trò của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội trong tiến hành công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng thời gian tới. Những nhóm giải pháp được Trung ương thảo luận và quyết nghị tại hội nghị lần này không chỉ “bắt đúng bệnh”, mà còn có tính khả thi cao; các nhiệm vụ giải pháp không chỉ mang tính chất căn bản, lâu dài, mà Trung ương cũng đã xác định cụ thể những giải pháp cần triển khai ngay, làm ngay theo tinh thần: Trên trước, dưới sau; trong trước, ngoài sau; cán bộ làm trước, nêu gương để đảng viên, quần chúng học tập làm theo. Kết quả của hội nghị khẳng định và thể hiện rõ quyết tâm chính trị, bản lĩnh của Bộ Tham mưu cao nhất của Đảng ta đối với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà trọng tâm là ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Thực chất, nội dung cốt lõi của vấn đề nêu trên chính là bước cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XII của Đảng trong xây dựng Đảng về đạo đức.
Từ tổng kết thực tiễn, theo GS, TS Phùng Hữu Phú, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương thì 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp được Trung ương thảo luận và quyết nghị nhằm tập trung khắc phục 3 vấn đề căn cốt nhất, bản chất nhất, bao gồm: Sự tha hóa về quyền lực và những yếu kém trong kiểm soát quyền lực trong điều kiện một đảng cầm quyền; những yếu kém, bất cập của công tác tổ chức cán bộ, nhất là những yếu kém trong công tác giáo dục, rèn luyện, quản lý cán bộ, đảng viên, đặc biệt là cán bộ cấp chiến lược, cán bộ chủ trì các cấp; chưa thực sự dựa vào dân, phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Quán triệt, tổ chức hiệu quả các kết luận, nghị quyết của Hội nghị Trung ương 4 khóa XII đòi hỏi mỗi cấp ủy, tổ chức đảng và toàn Đảng cần nghiêm túc nhìn nhận, phân tích, thấy rõ những hạn chế, khuyết điểm của 3 vấn đề nêu trên để xác định cụ thể lộ trình, tập trung sự lãnh đạo giải quyết từng khâu, từng vấn đề một cách hiệu quả.
Để khắc phục tình trạng tha hóa quyền lực, vấn đề đặt ra là cần sớm hoàn thiện hệ thống quy chế, quy định, bảo đảm mọi quyền lực của cá nhân đều được tập thể kiểm soát và quyết định. Mặt khác, cần phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn giữa cá nhân người đứng đầu với trách nhiệm và quyền hạn của tập thể. Giao quyền phải gắn với trách nhiệm ngay trong từng nhiệm vụ, từng công việc, thậm chí ngay trong từng khâu, từng bước của quá trình tổ chức thực hiện. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống quy chế, quy định, phân cấp, phần quyền một cách phù hợp, chặt chẽ sẽ bảo đảm cho cán bộ không có điều kiện để lộng quyền, vượt quyền trong thực thi nhiệm vụ; bảo đảm quyền lực không tập trung về một cá nhân, không thuộc về một người cụ thể. Phát hiện cán bộ vi phạm cần phải có biện pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời, không để dây dưa kéo dài; không tách biệt quy trình xử lý kỷ luật Đảng với xử lý kỷ luật về chính quyền, mà phải được tiến hành đồng thời.
 Cùng với đó, phải phát huy mạnh mẽ, thực chất hơn nữa vai trò kiểm soát của nhân dân, của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể không chỉ trong công tác cán bộ, mà trong mọi vấn đề của đời sống xã hội. Để phát huy vai trò giám sát của nhân dân không có giải pháp nào hiệu quả hơn là phải tiến hành công khai, minh bạch, cung cấp đầy đủ thông tin để người dân được biết, được bàn thảo. Phải thực sự tôn trọng ý kiến đóng góp của nhân dân. Những vấn đề còn có nhiều ý kiến khác nhau, cần được tiếp tục thảo luận, làm rõ, tạo sự đồng thuận trước khi quyết định và triển khai thực hiện.
Như vậy, khi đã nhìn nhận, thấy rõ được bản chất của vấn đề, mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải thể hiện được quyết tâm, thấy rõ được trách nhiệm của mình trước Đảng, trước nhân dân, trước dân tộc. Bởi nếu không sớm có biện pháp giải quyết, hiệu quả thì sẽ rất nguy hại đến sự tồn vong của Đảng, của chế độ, ảnh hưởng đến sự phát triển của đất nước. Đánh mất vai trò lãnh đạo của Đảng là có tội với nhân dân, với dân tộc. Trách nhiệm ấy phụ thuộc vào nhận thức, tình cảm, lý trí của mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mà trước hết là của đội ngũ cán bộ chủ chốt, chủ trì từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả các kết luận, nghị quyết tại Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.
Đã có Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, nay lại có thêm Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đã có những giải pháp đồng bộ, toàn diện từ nhiều nhiệm kỳ trước, nay Đảng bổ sung, nhấn mạnh thêm những nhóm giải pháp trọng yếu, đột phá cần kíp. Quyết tâm và ý chí chính trị của Trung ương đã rõ, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân cần chung sức, đồng lòng hành động; cùng bắt tay thực hiện một đợt chỉnh đốn Đảng với quyết tâm cao hơn, bằng cách làm sáng tạo hơn, hướng đến những mục tiêu thay đổi về chất, so với những đợt chỉnh đốn Đảng đã từng thực hiện trong dòng chảy lịch sử của Đảng ta. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh thực sự là vì vận mệnh của quốc gia, dân tộc.
LÊ NGỌC LONG (báo Quân đội Nhân dân điện tử)