VẤN ĐỀ BẠN ĐANG QUAN TÂM

loading...

Môi trường an ninh quốc tế và sự điều chỉnh chính sách quốc phòng toàn cầu của Mỹ

Môi trường an ninh thế giới những năm gần đây rất phức tạp. Thế giới đa cực đang hình thành, các nước lớn có vai trò quan trọng trong các sự kiện, các vấn đề quốc tế. Đáng chú ý, Mỹ điều chỉnh chính sách quốc phòng, công bố chiến lược quân sự mới nhằm duy trì lợi ích, an ninh của mình.


>Máy bay trực thăng mất liên lạc tại khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu

1. Môi trường an ninh quốc tế
Môi trường an ninh thế giới đã, đang diễn biến phức tạp, khó lường. Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ cả về kinh tế, chính trị và quân sự; ngày càng gia tăng đáng kể vai trò của mình trên trường quốc tế. Hiện nay, Trung Quốc đã, đang trở thành một đối thủ cạnh tranh tiềm tàng của Mỹ. Cùng với đó, Bắc Kinh tích cực mở rộng sự hiện diện của mình không chỉ ở khu vực Đông Nam Á, Châu Phi mà còn sang vùng Trung Á - nơi giao thoa với lợi ích của Nga. Ngoài ra, ý tưởng kết nối “vành đai kinh tế, con đường tơ lụa” của Trung Quốc và cộng đồng kinh tế Á - Âu trở thành hiện thực thì liên minh chiến lược Nga - Trung Quốc sẽ trở thành “đối trọng” trong trật tự thế giới mới.

Ảnh minh họa: Cố vấn an ninh Mỹ

Bên cạnh đó, một Trung Đông bất ổn cả về kinh tế, chính trị quân sự và an ninh, nguyên do xuất phát từ lịch sử dân tộc, văn hóa và tôn giáo. Người Hồi giáo hiện tại không tìm thấy một phương hướng phù hợp, đáp ứng những thách thức trong thời đại mới. Các quốc gia Hồi giáo thường xuyên bị tụt hậu so với các nước khác cùng khu vực Trung Đông. Những căng thẳng trong suốt những năm qua đã làm khu vực này bất ổn kéo dài. Theo giới quan sát, khủng hoảng ở khu vực này sẽ còn kéo dài trong nhiều thập kỷ, tương tự cuộc chiến kéo dài ba mươi năm ở châu Âu trong thế kỷ XVII với kết quả là sau Hòa ước Westphalia một hệ thống quan hệ quốc tế hiện đại mới được hình thành.
U-crai-na ngày càng lâm vào thế bất lợi, đất nước bất ổn kéo dài, lãnh thổ không còn toàn vẹn. Hiện nay, người dân U-crai-na vẫn chịu những ảnh hưởng nặng nề liên quan đến cuộc khủng hoảng năm 2014. Từ sau cuộc “Cách mạng Cam” đời sống kinh tế, chính trị và xã hội của nước này xuống cấp, tụt hậu so với châu Âu.
Còn phương Tây đang rơi vào tình trạng ngày càng suy yếu về kinh tế, chính trị, thậm chí an ninh cũng đang bị thách thức. Nguyên nhân xảy ra khủng hoảng là do hệ thống xã hội trì trệ, không kịp đổi mới và kém hiệu quả cần được cải cách toàn diện. Kinh tế châu Âu phát triển chậm so với các nền kinh tế phát triển (mạnh) của châu Á, đặc biệt là củaTrung Quốc.  
Đối với Nga, thành công trong chính sách đối ngoại, đặc biệt là chính sách quốc phòng, quân sự; trong đó có hiện đại hóa quân đội, nhưng cũng có điểm yếu chí tử đó là nền kinh tế vẫn lạc hậu, tăng trưởng thấp, nhất là sau khi sáp nhập bán đảo Crưm và can thiệp vào phía đông U-crai-na bị các nước phương Tây cấm vận, bao vây về kinh tế. Cuộc sống của nhân dân Nga chưa được cải thiện, thu nhập bình quân đầu người thấp hơn khá nhiều so với một số nước châu Âu. Theo Quỹ Tiền tệ thế giới (IMF) thống kê bình quân đầu người (PPP)/2015: Nga đạt 25.411 USD, kém xa Pháp 41.120 USD và càng xa hơn so với Đức 46.893 USD, v.v. Hiện nay, Nga đang cố gắng lấy lại vị trí vai trò của một siêu cường. Điển hình là, sự kiện Nga ”sáp nhập” bán đảo Crưm, giải quyết vấn đề khủng hoảng ở miền Đông U-crai-na và trực tiếp tham gia giải quyết cuộc khủng hoảng ở Xy-ri bằng biện pháp mạnh. Gần đây nhất, Nga chủ động tập trận chung với một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc.
Trong khi đó, vai trò siêu cường của Mỹ ngày càng giảm. Gần đây, sự can thiệp quân sự của Mỹ vào một số cuộc xung đột trên thế giới đều gặp khó khăn, hiệu quả thấp. Một lượng lớn tài chính và hoạt động ngoại giao của Oa-sinh-tơn đã đổ vào các cuộc chiến tranh. Sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, mô hình kinh tế tự do của phương Tây mà Mỹ là đầu tàu đã phát triển chậm lại. Một yếu tố khác minh chứng sự suy yếu của Mỹ, đó là: tình trạng bất ổn trong hệ thống chính trị, một số chính sách và chủ trương của người đứng đầu Nhà trắng đưa ra, như: quản lý súng đạn, bảo hiểm y tế,... không được sự đồng thuận của lưỡng viện. Trong lòng nước Mỹ đang xuất hiện cuộc đấu tranh chính trị gay gắt giữa các đảng phái. Trước bối cảnh đó, Mỹ phải căng kéo ở nhiều khu vực và buộc phải điều chỉnh chính sách quốc phòng.
Tóm lại, trật tự thế giới hiện đang chuyển dần sang “đa cực” với sắc thái mới khó đoán định.
2. Chính sách quốc phòng
Trước những thách thức của môi trường an ninh mới, Mỹ chủ động điều chỉnh chính sách quốc phòng, tập trung vào một số nội dung chủ yếu sau:
Một là, điều chỉnh ngân sách và kế hoạch quốc phòng. Để đối phó với những thách thức an ninh mới, Mỹ tăng chi tiêu quốc phòng, quân sự trên phạm vi toàn cầu. Đối với châu Âu, Mỹ đã tăng chi ngân sách quốc phòng hơn 4 lần. Năm 2015, Mỹ đã chi 1 tỷ USD cho Sáng kiến trấn an châu Âu (ERI), trong đó có 925 triệu USD được sử dụng để triển khai lực lượng và các chiến dịch. Việc điều chỉnh ngân sách lần này nhằm minh chứng một điều rằng: Mỹ vẫn khẳng định trách nhiệm bảo vệ đồng minh trước các mối đe dọa. Đối với châu Á – Thái Bình Dương, Mỹ đã phân bổ hơn 1,5 tỷ USD cho khu vực này, trong đó, dành 646 triệu USD cho hoạt động ngoại giao và 873 triệu USD cho hoạt động viện trợ, v.v. Những việc làm đó khẳng định các cam kết của Mỹ đối với an ninh và phát triển tại khu vực. Theo đó, Mỹ tiếp tục mở rộng hợp tác, thúc đẩy phát triển kinh tế với Mi-an-ma, Cam-pu-chia và Lào, đây là các nước đang chịu ảnh hưởng lớn từ Bắc Kinh; đồng thời, thông qua Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) để lôi kéo, thiết lập bạn bè, đồng minh và hạn chế sự ảnh hưởng của Trung Quốc.
Cùng với đó, Mỹ chủ động điều chỉnh kế hoạch nhanh chóng hoàn thiện chiến lược “tái cân bằng”. Ngay từ đầu năm 2016, Mỹ đã xúc tiến triển khai các dự án ở khu vực này, như: xây dựng Trung tâm hàng hải và tác chiến chung với Phi-líp-pin; nâng cao năng lực tình báo, trinh sát và giám sát trên biển; trang bị cho Ma-lai-xi-a hệ thống thông tin liên lạc nhằm kết nối hoạt động bay của Ma-lai-xi-a với các lực lượng tác chiến và Bộ Chỉ huy Mỹ, v.v. Ngoài ra, Mỹ còn hỗ trợ những nước tham gia các hoạt động quân sự đa phương, nhân quyền, v.v. Thông qua việc phân bổ ngân sách, điều chỉnh kế hoạch, trong đó chú trọng vào các dự án có giá trị về quốc phòng, an ninh, cho thấy: quyết tâm thực thi Chiến lược “tái cân bằng” khu vực châu Á – Thái Bình Dương nhằm bảo vệ các đồng minh truyền thống và sẵn sàng liên minh với một số nước khác để kiềm chế Trung Quốc đang trỗi dậy, thách thức vị trí siêu cường của Mỹ.
Hai là, tăng cường khả năng quân sự trên toàn cầu. Tại châu Âu, Mỹ tăng cường quân số, vũ khí cho tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nhằm nâng cao sức mạnh và khả năng sẵn sàng tác chiến cao trong mọi tình huống. Mỹ và phương Tây tiếp tục tăng cường sức mạnh bằng việc củng cố thế đứng ở U-crai-na, thúc đẩy Hiệp định liên kết giữa U-crai-na, Gru-di-a, Mon-đô-va với liên minh châu Âu (EU), mở rộng hoạt động và vai trò của NATO ở châu Âu nhằm siết chặt vòng vây kiềm tỏa Nga. Mỹ và phương Tây còn thành lập lực lượng phản ứng nhanh, triển khai thêm vũ khí hạng nặng tại một số nước Đông Âu có đường biên giới chung với Nga. Thực hiện động thái này, Mỹ cho đó là sự phòng vệ “tích cực” để phòng chống Nga, bảo vệ các đồng minh và quyền lợi của Mỹ ở châu Âu.
Để hiện thực hóa Chiến lược “tái cân bằng” quân sự  ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, quân đội Mỹ đang huấn luyện một lực lượng hùng hậu để điều động đến châu Á - Thái Bình Dương. Dự kiến đến năm 2020, Mỹ sẽ điều chuyển hơn 60% lực lượng hải quân (trong đó có tàu sân bay, tình báo, giám sát và do thám (ISR)), máy bay ném bom chiến lược, lính thủy đánh bộ và lục quân,… đến khu vực này. Trong bối cảnh Trung Quốc đang gia tăng sức mạnh quân sự trên biển để hiện thực hóa yêu sách đường “chín đoạn” trên Biển Đông và giải quyết tranh chấp trên biển Hoa Đông thì Mỹ tăng cường sức mạnh quân sự về khu vực này vừa để duy trì vị thế của một cường quốc quân sự hùng mạnh nhất thế giới, vừa thể hiện là một đối tác an ninh tin cậy có tiềm năng để các nước lựa chọn.
Ba là, điều chỉnh về chiến thuật một cách linh hoạt. Để đối phó hiệu quả với cuộc chiến mới trong đó một nước sẽ tập trung lực lượng để tấn công khu vực, mục tiêu và tiến hành tấn công mạng nhằm vào các cơ sở hạ tầng quan trọng của đối phương và chiến thuật Sa-la-mi - “lát cắt” của Trung Quốc tại Biển Đông, Mỹ sử dụng các biện pháp, như: hỗ trợ các nhóm đối lập, các nước trong khu vực, nhất là các nước có tranh chấp cả về vũ khí và ngoại giao, đồng thời tăng cường các hoạt động tuần tra, sử dụng máy bay, ra-đa trinh sát, do thám để nhanh chóng phát hiện mọi hành động, kịp thời đưa ra các biện pháp kiềm chế đối phương. Một chiến thuật mới mà Mỹ đang vận dụng là tránh trực tiếp đối đầu trên chiến trường, nhưng vẫn mang lại hiệu quả như mong muốn. Rút kinh nghiệm một số cuộc chiến tranh gần đây mà Mỹ là một bên hay trực tiếp tham chiến, như: Áp-ga-ni-xtan, I-rac, Ly-bi,… cho thấy chỉ tốn tiền, hao của, không giải quyết dứt điểm được tình hình, càng không đáp ứng được kỳ vọng của người Mỹ.
Bốn là, chú trọng phát triển công nghệ quân sự. Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh và trước việc một số quốc gia có khả năng bắt kịp và thích ứng với ưu thế quân sự của Mỹ, Lầu năm góc tập trung nghiên cứu, sản xuất một số loại vật tư, trang bị, kỹ thuật mới hiện đại (trong đó có một số loại phải mua, nhập của Nga và Trung Quốc); đồng thời, triển khai hệ thống vũ khí mới tăng cường khả năng đánh chặn vũ khí hạt nhân. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khẳng định, một phần ngân sách quốc phòng phải được đầu tư vào nghiên cứu phát triển công nghệ mới đi trước các mối đe dọa trong nhiều thập kỷ, như: đạn dẫn đường có độ chính xác cao, công nghệ tàng hình, vũ trụ và không gian mạng, v.v. Trong những năm tới, để vượt lên khả năng phát triển công nghệ của một số quốc gia, như: Nga, Trung Quốc, Mỹ phải điều chỉnh chính sách mua sắm, sản xuất quân sự, coi tốc độ phát triển và triển khai vũ khí là một ưu tiên trọng tâm. Khởi động giai đoạn đầu kế hoạch chi hàng nghìn tỷ USD để hiện đại hóa lực lượng ngăn chặn hạt nhân chiến lược; trong đó, lên kế hoạch trang bị các loại tàu ngầm, tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom tầm xa thế hệ mới.
 Thượng tá, ThS. LÊ QUANG THANH (Tạp chí Quốc phòng toàn dân)
Share this article :
Print PDF

BẠN ĐÃ QUAN TÂM ĐẾN VẤN ĐỀ NÀY

loading...
loading...

ĐẶT QUẢNG CÁO ADNOW ĐỂ KIẾM TIỀN

Bạn có trang web hay blog đều được adnow chấp nhận và tiền kiếm được cũng khá cao như trang blog của chúng tôi. Hãy đăng ký làm publisher ngay hôm nay để kiếm thu nhập ĐĂNG KÝ ADNOW. 
Nếu bạn có khó khăn gì về cách đặt mã quảng cáo vào blog hoặc web hãy gửi mail cho chúng tôi để được giúp đỡ. chiasekienthucnet@gmail.com

Visitors

loading...

SAHABAT BLOGGER

Popular Posts

ĐIỀU THÚ VỊ MÀ BẠN ĐANG QUAN TÂM

loading...

ALAT BANTU

BẠN ĐÃ BIẾT ĐIỀU NÀY

loading...
 
Support : Your Link | Your Link | Your Link
Proudly powered by Blogger
Copyright © 2011. TIN ĐẤU TRƯỜNG DÂN CHỦ - All Rights Reserved
mastemplate
Distributed By Blogger Templates | Design By Creating Website