Tập thể những người lãnh đạo cao nhất của Đảng tập trung trí tuệ thảo luận, dân chủ bàn bạc để đi đến thống nhất kết luận, ra nghị quyết hành động: Về tình hình kinh tế-xã hội năm 2016, dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2017; về đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế; về thực hiện có hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, giữ vững ổn định chính trị-xã hội trong bối cảnh mới; về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đó đều là những vấn đề hệ trọng liên quan đến đời sống nhân dân, bảo vệ, phát triển đất nước, liên quan trực tiếp đến vai trò lãnh đạo của Đảng.

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn luôn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng ta, chế độ ta. Nó đặc biệt quan trọng không chỉ ngày nay, trong cuộc đấu tranh quyết liệt về tư tưởng chính trị để bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và mục tiêu của con đường cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam thống nhất, xã hội chủ nghĩa, mà đặc biệt quan trọng, xuyên suốt quá trình xây dựng Đảng, giành độc lập, tự do, khi Đảng cầm quyền, đến các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm giành độc lập, tự do cho dân tộc. Đảng đang phấn đấu, đang làm tất cả những gì có thể để ngang tầm nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin yêu của toàn dân tộc trao cho vận nước, vận dân.
Không chỉ tập trung và giữ vị trí quan trọng trong các văn kiện Đại hội, xây dựng Đảng, chỉnh đốn Đảng còn được cụ thể hóa, phát triển cập nhật theo yêu cầu tự thân và đòi hỏi của nhân dân. Chỉ tính từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới đến nay, vấn đề xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn chiếm vị trí quan trọng, “dày đặc” trong suốt nhiệm kỳ các khóa. Nhiệm kỳ khóa VI, mở đầu thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước, Trung ương có ba hội nghị tập trung bàn về công tác xây dựng Đảng. Nhiệm kỳ khóa VII, tại Hội nghị lần thứ ba (tháng 6-1992), Trung ương cho rằng, đổi mới và chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định toàn bộ sự nghiệp cách mạng. Nhiệm kỳ khóa VIII, với 12 hội nghị Ban Chấp hành, Trung ương dành trọn một hội nghị dài ngày nhất bàn về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng (Hội nghị lần thứ sáu (lần 2) tháng 2-1999), đề ra 10 nhiệm vụ giải pháp và tiến hành sâu rộng trong toàn Đảng “Cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình”. Cuộc vận động đó đã huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân vào cuộc cùng với Đảng. Nhiệm kỳ khóa IX, với 14 hội nghị, Trung ương dành hai hội nghị bàn về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Có hội nghị, Trung ương bàn và ra 5 nghị quyết, trong đó có hai nghị quyết về xây dựng Đảng (Hội nghị lần thứ năm, tháng 2 và 3-2002). Sau Đại hội X của Đảng, với ý chí “quyết tạo chuyển biến rõ rệt về xây dựng Đảng”, Trung ương có Nghị quyết “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên”. Đại hội XI của Đảng ghi nhận công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đạt một số kết quả tích cực, nhưng còn nhiều hạn chế, yếu kém chậm được khắc phục. Vì vậy, Hội nghị lần thứ tư (tháng 12-2011), Ban Chấp hành Trung ương Đảng tiếp tục ra Nghị quyết “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Đánh giá công tác xây dựng Đảng đạt được những kết quả quan trọng, nhưng còn nhiều hạn chế, khuyết điểm, Đại hội XII của Đảng đề ra 10 nhiệm vụ, giải pháp xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Có thể nói, ngày nay, trong hệ thống các đảng cầm quyền trên thế giới, đặc biệt là các Đảng Cộng sản, chưa có đảng nào, tổ chức chính trị nào, trong quá trình xác lập vai trò lãnh đạo và thật sự lãnh đạo chính quyền, lại quan tâm, dồn trí tuệ và công sức cho công tác xây dựng Đảng, phấn đấu hoàn thiện bản thân mình, nâng mình lên ngang tầm nhiệm vụ, như Đảng Cộng sản Việt Nam. Rất nhiều nội dung, nhiều nguyên tắc và hình thức về xây dựng Đảng, qua các thời kỳ, không chỉ là sự tiếp thu sáng tạo, mà còn phát triển nhiều so với các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học trước đây. Nhiều giá trị truyền thống và bản sắc dân tộc được hội tụ và phát huy, nhiều tinh hoa trí tuệ văn minh của loài người đã được bổ sung, tiến cùng thời đại. Chính bản chất “con nòi”, “đạo đức, văn minh” này của Đảng tạo nên sức mạnh trường tồn của Đảng ta, tạo nên vị thế lớn lao trong lòng dân tộc, gắn kết Đảng ta, Tổ quốc ta và nhân dân ta là một.
Lắng nghe từ chiều sâu tiếng nói của đại đa số người dân, cầu thị trước những điều tâm huyết cùng nỗi lo bức xúc thường ngày của những lớp người đi trước, đã một thời xả thân cho dân, cho nước; kiềm chế và bình tĩnh trước cả những chiêu trò kích động chia rẽ, vu cáo, thù hằn, phủ định, xóa bỏ… của những mưu đồ chính trị, tham vọng bất thành, Đảng ta khẳng định bản lĩnh chính trị để đánh giá đúng tình hình, nguyên nhân, xác định rõ mục tiêu, yêu cầu, quan điểm, tư tưởng chỉ đạo; có chủ trương và giải pháp đúng, không chỉ trong đường lối cách mạng, mà cả trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tự hoàn thiện mình, để nhân dân mãi mãi tin yêu. Đại đa số nhân dân ta đều khẳng định: Hơn 80 năm qua, bằng lý luận tiên phong, đường lối đúng đắn mang lại lợi ích thiết thân cho nhân dân, cho đất nước; bằng sự vững vàng, hy sinh phấn đấu không ngừng của hầu hết đội ngũ đảng viên, cán bộ, Đảng ta không chỉ xác lập, mà còn nâng cao vai trò lãnh đạo, giữ được uy tín để nhân dân gắn bó máu thịt. Đó là một nhân tố quyết định những thắng lợi vẻ vang trong thế kỷ 20, những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của thời kỳ đổi mới. Chính từ vai trò lãnh đạo của Đảng được khẳng định, từ những kỳ tích đạt được của toàn dân tộc, mà bất cứ trong hoàn cảnh nào, nhân dân ta vẫn kiên định, kiên trì chờ đón những quyết sách, những tin vui từ Đảng.
Đảng ta xác định, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là công việc cực kỳ khó khăn, phức tạp, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta phải tiến hành thường xuyên, liên tục trong nhiều nhiệm kỳ, với nhiều giải pháp, nhiều cuộc vận động. Chống giặc từ bên trong, tự mình chỉnh đốn, làm trong sạch mình khó hơn rất nhiều chống giặc ngoại xâm. Trong cuộc chiến này, không cần đao to búa lớn, hô hào khẩu hiệu suông và những thể hiện bức xúc bất thường, khoa trương “thành tích ảo”... “Cuộc chiến” thật sự này không chỉ cần bản lĩnh và quyết tâm chính trị, mà còn là một khoa học, nghệ thuật tổng hợp, kiên trì và nhẫn nại, tháo gỡ từng nút thắt để mang lại thành công từng bước, tạo ra cộng hưởng giành thắng lợi.
Đại hội XI của Đảng đề ra 8 nhiệm vụ có tính hệ thống, toàn diện, vừa cơ bản, vừa lâu dài, cần phải thực hiện thường xuyên, có hiệu quả. Nhưng, đến Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, với Nghị quyết “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay”, chỉ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo ba vấn đề cấp bách: Đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái..., xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp..., xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu... Đại hội XII của Đảng đề ra 10 nhiệm vụ, giải pháp, xác định vị trí số 1 trong 6 nhiệm vụ trọng tâm cần lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả của nhiệm kỳ để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Đến Hội nghị lần thứ tư khóa XII, Ban Chấp hành Trung ương cũng chỉ quyết định ban hành Nghị quyết về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Xét về hình thức, hội nghị và Nghị quyết Trung ương lần này cũng chỉ triển khai thực hiện một nửa nhiệm vụ số một trong sáu nhiệm vụ trọng tâm nhiệm kỳ khóa XII của Đảng. Các bước đi đó thể hiện sự thận trọng, từng bước kế tiếp nhau, qua những “chiếc cầu nhỏ”, phù hợp với tình hình.
Ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, ở thời kỳ này nổi lên rõ nét hơn bao giờ hết, bởi nó đang là hiểm họa đe dọa Đảng ta, chế độ ta. Chống suy thoái, chống tự diễn biến chỉ là một nội dung trong hệ thống những vấn đề của xây dựng, chỉnh đốn Đảng ta hiện nay. Nhiệm vụ đó không lớn, nhưng nó bao trùm, cốt lõi, động đến những nguyên tắc sinh tồn của Đảng, đến phẩm chất, tư cách người cộng sản. Đây thật sự là trách nhiệm cao của Đảng ta trước vận mệnh của Đảng, cũng là vận mệnh dân tộc. Đây là biểu hiện sự thống nhất cao và dũng khí “tự chỉ trích” của tập thể Ban Chấp hành Trung ương theo gương sáng của Bác Hồ và Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ.
Trong phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ rõ: “Cái mới của lần này là Trung ương đã thẳng thắn chỉ ra một cách có hệ thống những biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Trong đó nguy hiểm nhất là sự phai nhạt lý tưởng cách mạng, không kiên định con đường XHCN, mơ hồ, dao động, thiếu niềm tin; nói trái, làm trái quan điểm, đường lối của Đảng; thậm chí sa sút ý chí chiến đấu, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh, phụ họa theo những nhận thức, quan điểm sai trái, lệch lạc; không còn ý thức hết lòng vì nước, vì dân, không làm tròn bổn phận, chức trách được giao; không thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng. Sự suy thoái về đạo đức, lối sống thể hiện ở chỗ: Sống ích kỷ, thực dụng, cơ hội, vụ lợi, hám danh, tham nhũng, ham quyền lực; bè phái cục bộ, mất đoàn kết; quan liêu, xa dân, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của dân”.
Có thể nói, ở tầm vĩ mô, trên cương vị người đứng đầu, Tổng Bí thư chỉ nêu khái quát biểu hiện thực trạng vi phạm, sa sút nghiêm trọng. Những biểu hiện, sa sút ấy, người bình thường cũng phải tránh, chưa nói đến những người mang danh đảng viên, đứng trong hàng ngũ ưu tú, tiên phong. Có điều những người có chức quyền, mang danh cán bộ, đảng viên mà sa vào “vũng bùn tội lỗi” sẽ tác hại vô cùng, làm xấu xa đến cả đạo lý làm người. Nhân dân và đảng viên rất đồng tình khi Tổng Bí thư rút ra kết luận: “Từ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn tới “tự chuyển biến”, “tự chuyển hóa” chỉ là một bước ngắn, thậm chí rất ngắn, nguy hiểm khôn lường, có thể dẫn tới tiếp tay hoặc câu kết với các thế lực xấu, thù địch, phản bội lại lý tưởng và sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc”. Tính nghiêm trọng của căn bệnh suy thoái, rất khó chữa này, khác với trước kia, từ ảnh hưởng, tiêm nhiễm, ngày nay lại tự mình, dẫn đến phát bệnh nội sinh, từ khách quan là chủ yếu, nay chủ yếu là chủ quan.
Điều đáng mừng là Hội nghị Trung ương 4 khóa XII đã tiến thêm một bước, chỉ ra nguyên nhân các căn bệnh, tìm các nhóm giải pháp cụ thể, thiết thực, huy động sức mạnh tổng hợp để thúc đẩy chuyển biến tình hình xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đặc biệt nhấn mạnh: “Sự gương mẫu của Trung ương là cực kỳ quan trọng, có ý nghĩa quyết định. Từng đồng chí Ủy viên Trung ương, Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, từng đồng chí đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp phải tự giác, gương mẫu thực hiện nghị quyết, nói đi đôi với làm, chỉ đạo quyết liệt với quyết tâm rất cao, sự nỗ lực rất lớn”. Chính vì lẽ đó, qua hội nghị Trung ương lần này, đảng viên và nhân dân càng đặt nhiều niềm tin vào trận chiến sinh tử này.
Đối với mỗi cán bộ, đảng viên, động lực nào, ý chí nào thúc đẩy chúng ta tới quyết tâm hành động? Bài học lịch sử, từ Liên Xô trước đây, khi trong tay có hơn 20 triệu đảng viên, có cả lực lượng vũ trang “siêu cường” mà phải bàng hoàng sụp đổ, đã cảnh báo cho chúng ta.
Hiện nay, toàn Đảng ta có hơn 4,5 triệu đảng viên. “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất” là bao nhiêu người? Nếu so với mấy trăm người khi lập Đảng, chưa đầy 5.000 đảng viên trong Cách mạng Tháng Tám, hơn một triệu đảng viên trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, “một bộ phận không nhỏ” ấy có còn nhỏ nữa không? Nhân dân mong muốn Đảng có thêm các cuộc vận động làm trong sạch Đảng, như đã từng làm trước đây. Phải đưa ra khỏi Đảng những người làm ô danh Đảng, phải chống tham nhũng, lãng phí đến cùng. Ở thời điểm hiện nay, việc xây dựng Đảng trong sạch giữ vai trò quyết định Đảng vững mạnh.
Toàn Đảng và mỗi người chúng ta, nhất là mỗi cán bộ, đảng viên quyết kề vai, sát cánh cùng Ban Chấp hành Trung ương quyết tạo bước chuyển mới trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là Đảng tiên phong của dân tộc anh hùng, xứng đáng với anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại-Người suốt đời chăm lo, rèn luyện Đảng ta thành người lãnh đạo, đưa đất nước ta phát triển, có được cơ đồ và vị thế như ngày nay.
ĐỨC LƯỢNG (báo Quân đội Nhân dân điện tử)
(còn nữa)