Chia sẻ và đồng hành

Trước thực tế về tình hình mưa lũ diễn ra tại các tỉnh miền Trung trong năm qua, Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp chỉ đạo rất quyết liệt, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai - Ủy ban Quốc gia Tìm kiếm cứu nạn đã ban hành các công điện chỉ đạo các bộ, ngành và các tỉnh Trung Bộ ứng phó với mưa lũ.

Đặc biệt, Chính phủ và một số bộ, ngành đã thành lập các đoàn công tác đi kiểm tra, chỉ đạo công tác ứng phó, đảm bảo an toàn hồ đập, kiểm tra xả lũ và khắc phục hậu quả sau thiên tai, đánh dấu vết lũ, nhận dạng lũ và đề xuất giải pháp ứng phó lâu dài.

Trong hội nghị trực tuyến ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ khu vực miền Trung với các tỉnh từ Thừa Thiên-Huế đến Khánh Hòa ngày 17-12-2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: Việc chỉ đạo ứng phó với mưa lũ phải chủ động, quyết liệt, với tinh thần tự lực tự cường là chính, tương thân tương ái, tránh tư tưởng chủ quan.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng thị sát vùng lũ Bình Định.

Đồng cảm với những khó khăn của nhân dân trong bão lũ, người đứng đầu Chính phủ chỉ đạo, bằng mọi biện pháp phải tiếp cận cho được các khu dân cư còn đang bị ngập sâu, chia cắt, cô lập để hỗ trợ lương thực, thực phẩm (lương khô, bánh mỳ, mỳ tôm, gạo...) cho người dân; chủ động sơ tán người dân ra khỏi các khu vực nguy hiểm không bảo đảm an toàn, nhất là các hộ ở ven sông, suối, vùng thấp trũng, khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất. Tuyệt đối không để người dân bị thiếu đói, rét trong mưa lũ. Tổ chức di dời, sơ tán các hộ dân vùng ngập sâu, sạt lở đến nơi an toàn.

Hình ảnh Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn "dãi gió dầm mưa" trực tiếp xuống vùng "rốn lũ" của tỉnh Thừa Thiên-Huế, Quảng Bình... để chỉ đạo công tác ứng phó, tìm kiếm người mất tích và phòng, chống mưa lũ; thăm hỏi, tặng quà và động viên nhân dân vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống là minh chứng sống động về một Chính phủ "vì nhân dân phục vụ".

Các cơ quan chức năng cũng đã nỗ lực vào cuộc. Tiêu biểu như Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương theo dõi sát diễn biến thời tiết, mưa, lũ và thường xuyên, kịp thời ban hành các bản tin dự báo, cảnh báo.

Các cơ quan thông tin đại chúng liên tục đưa tin về diễn biến của mưa, lũ và công tác chỉ đạo, ứng phó của Chính phủ, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, các bộ, ngành và địa phương để người dân biết để chủ động phòng tránh. Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai và Văn phòng Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các địa phương vùng mưa lũ đã theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, lũ, đôn đốc địa phương tiếp tục triển khai thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai và các bộ, ngành. Các địa phương cũng đã huy động cả hệ thống chính trị, phân công cụ thể cho các cán bộ chủ chốt phụ trách địa bàn trực tiếp cùng với chính quyền cơ sở chỉ đạo công tác ứng phó khắc phục hậu quả.

Xây dựng xã hội an toàn trước thiên tai

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần sớm phối hợp với các cơ quan liên quan và các địa phương tổ chức điều tra vết lũ, nhận dạng lũ; đánh giá ảnh hưởng, tác động tới đời sống, cơ sở hạ tầng vùng hạ du của các hồ chứa thủy điện, thủy lợi, qua đó đề xuất trình Chính phủ giải pháp căn cơ đảm bảo phòng, chống lũ an toàn, phù hợp với từng giai đoạn hiện nay.

Bộ Công Thương phối hợp với các địa phương tăng cường quản lý, giám sát xả lũ các hồ chứa, đồng thời điều chỉnh phù hợp với thực tế để đảm bảo tích nước, phục vụ sản xuất năm 2017, đảm bảo đủ nhu yếu phẩm phục vụ nhân dân; đẩy mạnh việc xây dựng bản đồ ngập lụt hạ du các hồ chứa để làm cơ sở rà soát, điều chỉnh bổ sung các phương án ứng phó với mưa, lũ theo phương châm “4 tại chỗ” nhằm chủ động xử lý kịp thời các tình huống bất thường.

Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, đơn vị liên quan, các địa phương khẩn trương nâng cao công nghệ dự báo, bao gồm hệ thống quan trắc, rada, lưới trạm khí tượng thủy văn, nhất là tại các vùng địa hình phức tạp, chia cắt để đáp ứng yêu cầu của công tác dự báo mưa lũ ngày càng đòi hỏi phải chính xác và kịp thời hơn.

Huy động các nguồn lực hợp pháp trong xã hội để tăng các trạm đo mưa, mực nước tự động tại cộng đồng, nhất là đối với các vùng thường xuyên bị ngập lũ, sạt lở đất... Tăng cường năng lực của cán bộ làm công tác truyền thông để truyền tải, phản ánh thông tin, tình hình thiên tai đến cộng đồng đảm bảo đúng quy định và sát với diễn biến thực tế.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng lưu ý, về lâu dài cần tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực, nhận thức cho cán bộ làm công tác phòng, chống thiên tai và cộng đồng; phổ biến kinh nghiệm phòng chống lũ theo phương châm 4 tại chỗ; thực hiện đề án nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đảm bảo đúng kế hoạch được phê duyệt.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Bộ Xây dựng, các địa phương sớm đánh giá thực trạng rừng đầu nguồn, phòng hộ; có kế hoạch cụ thể cho việc trồng mới, khoanh nuôi, phát triển và bảo vệ rừng. Hạn chế tối đa việc đầu tư xây dựng công trình, cơ sở hạ tầng ảnh hưởng đến diện tích rừng phòng hộ đầu nguồn.

Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Giao thông Vận tải và các địa phương chủ động rà soát lại các công trình, có giải pháp di dân, bố trí, sắp xếp lại các khu dân cư một cách hợp lý tại khu vực nguy hiểm thường xuyên bị ảnh hưởng nặng nề về lũ bão nhằm phòng tránh và ứng phó hiệu quả với bão, mưa lũ.

Xem xét, bổ sung trạm đo mưa, xây dựng các trạm đo mưa cộng đồng, trạm cứu hộ ở các tỉnh miền Trung (đặc biệt là khu vực Bắc Trung Bộ), đầu tư phương tiện, trang thiết bị phù hợp với thực tế địa phương, củng cố lực lượng làm công tác tìm kiếm cứu nạn để xử lý các tình huống phức tạp và chủ động sơ tán dân khi có lũ lớn...

Tăng cường và ưu tiên nguồn lực từ ngân sách Trung ương, dự phòng và các nguồn vốn khác cho xây dựng cơ sở hạ tầng phòng, chống thiên tai và hỗ trợ thiệt hại, xem xét, điều chỉnh rút gọn quy trình hỗ trợ thiệt hại và tổ chức thực hiện đảm bảo kịp thời theo hướng xử lý khẩn cấp. Thực hiện tốt những giải pháp này sẽ từng bước xây dựng xã hội an toàn trước thiên tai và đây chính là mục tiêu chung của chiến lược phòng, chống thiên tai của Việt Nam định hướng đến năm 2030.

Thắng Trung (báo Công an Nhân dân điện tử)