Đăng bởi Đấu trường Dân chủ lúc August 3, 2018 , 1 comment

Vừa qua, sau khi một tờ báo đưa thông tin sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng bị xử phạt, lập tức một số phần tử thù địch, thiếu thiện chí đã xuyên tạc sự việc trên, tiếp tục luận điệu vu cáo cho rằng tự do báo chí ở Việt Nam đang bị khống chế, can thiệp… Tuy nhiên, trong khi hăng hái xuyên tạc, vu cáo về tình hình tự do báo chí của Việt Nam, họ đã tảng lờ một sự thật là tại các quốc gia trên thế giới, việc đưa tin thiếu chính xác, sai sự thật đều bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Và tại Việt Nam quy định này cũng không phải là ngoại lệ.

Đối tượng chống cộng cực đoan Hoàng Anh 'tự vẫn' tại nhà riêng ?

Thời gian qua, việc một số nhà báo hoặc cơ quan báo chí bị xử phạt vì có sai phạm liên quan đến việc đưa thông tin sai sự thật, đưa tin giật gân, câu khách, chạy theo thị hiếu tầm thường của một bộ phận độc giả… đã khiến dư luận hết sức đồng tình, ủng hộ, đồng thời mong muốn các cơ quan chức năng tiếp tục mạnh tay, có giải pháp ngăn chặn nguy cơ gia tăng của loại hiện tượng này. Gần đây nhất, Cục Báo chí (Bộ Thông tin và Truyền thông) ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với báo Tuổi trẻ Online, mức phạt 220 triệu đồng, tước giấy phép xuất bản trong ba tháng vì thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng, gây mất đoàn kết dân tộc, đồng thời buộc phải cải chính xin lỗi đối với thông tin sai sự thật… Cũng vì thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng mà báo điện tử VietNamNet đã bị Cục Báo chí quyết định xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt 50 triệu đồng, và buộc phải cải chính, xin lỗi. Ngoài ra, có thể liệt kê sự việc liên quan...
Đài Á Châu tự do 'khóc thay' báo Tuổi trẻ khi báo này vi phạm nghiêm trọng phải bị đình bản (ảnh chụp màn hình. Ảnh Thành Nam -dautruongdanchu.com)

Trên thực tế, báo chí là công việc đặc thù, có tính chuyên biệt, đặc biệt trong đó nổi lên một vấn đề quan trọng là người làm báo tiếp nhận sự thật như thế nào, phản ánh sự thật ra sao. Đây là điều không dễ giải quyết nếu người làm báo tác nghiệp theo cung cách nhìn gì biết đó, thấy gì ghi nấy, chỉ cần đơn thuần mô tả lại sự việc. Thực tế nghề nghiệp cho thấy sự thật được phản ánh trên báo chí không phải chỉ là những gì diễn ra trên bề mặt của vấn đề, sự kiện, hiện tượng. Muốn tiếp cận và phản ánh sự thật đó, người làm báo phải thâm nhập, tìm hiểu kỹ càng, sâu sắc, bằng nhãn quan, kỹ năng và kinh nghiệm của mình để tiếp cận, gạn lọc… từ đó mới có thể đưa thông tin đến bạn đọc một cách bản chất nhất, trung thực nhất. Vì vậy, bản chất của sự thật được làm rõ như thế nào phụ thuộc rất lớn vào Tâm và Tầm của mỗi người làm báo. Có thể thấy phần lớn các sai phạm dẫn đến việc phải xử phạt trong thời gian qua đều có nguyên nhân từ việc chủ quan, thiếu trách nhiệm hoặc không hội tụ đủ những yếu tố thuộc về phẩm chất nghề nghiệp làm báo. Thậm chí, vì năng lực nghiệp vụ yếu kém, vì suy thoái đạo đức nghề nghiệp, vì động cơ vụ lợi,… mà một số người làm báo tự hạ thấp nhân phẩm của mình bằng cách chạy theo thông tin giật gân, câu khách, bóp méo thông tin, đưa thông tin sai lệch... Chưa kể, một người làm báo, dù đạo đức nghề nghiệp tốt mà kém cỏi về năng lực nghiệp vụ thì vẫn có thể gây hậu quả khôn lường.
Hiện nay, mạng xã hội cùng với một số mặt trái của kinh tế thị trường đang là những yếu tố tác động mạnh mẽ đến hoạt động của báo chí. Áp lực cạnh tranh thông tin gay gắt trong một thế giới mà mọi thứ đều diễn biến với tốc độ chóng mặt chỉ qua những cú nhấp chuột, báo chí đang đứng trước những lằn ranh chênh vênh đầy thách thức. Để giành giật độc giả, không ít tờ báo đã coi nhẹ sự thật và đạo đức nghề nghiệp, chạy theo cách làm báo câu view, câu like. Có tờ báo, năng lực và thù lao của phóng viên, biên tập viên được đánh giá dựa trên số lượng người truy cập, buộc phóng viên phải tìm mọi cách để bài viết của mình trở nên “hot” nhất, nóng nhất. Và những bài viết mô tả chi tiết chuyện tình, tiền, tù, tội xuất hiện tràn lan trên khá nhiều tờ báo. Cũng không lạ khi có một số bài báo chỉ chăm chăm khai thác đời tư của giới showbiz (giải trí) hay đăng tải phát ngôn gây sốc kéo theo đó là bình luận có thể gây tổn hại không hề nhỏ trong cảm xúc của người đọc chân chính. Sự thật các bài này mang tới cho người đọc chỉ là thông tin vô bổ, cái nhìn lệch lạc, tiêu cực về mọi mặt của đời sống xã hội, gây tâm lý hoang mang, hoài nghi trong nhân dân. Tình trạng nhà báo câu kết thành nhóm “đánh hội đồng” một tổ chức, cá nhân nào nó nhằm trục lợi qua thông tin bóp méo sự thật không còn là chuyện hiếm. Những vụ việc như vậy đã ảnh hưởng tiêu cực tới hình ảnh của người làm báo, gây tổn hại tới niềm tin bạn đọc...
Việc xử phạt báo chí khi đưa tin sai sự thật là hết sức cần thiết, không phải chỉ xảy ra ở Việt Nam. Việc xử phạt hành vi tương tự đã được nhiều quốc gia trên thế giới tiến hành rất nghiêm khắc. Tại Đức, hành vi đăng tải trên báo chí hoặc in-tơ-nét nội dung sai sự thật, phỉ báng nhà nước, phỉ báng tôn giáo, kích động hận thù hoặc có tác động phá hoại trật tự công cộng,… đều bị coi là phạm tội hình sự. Ngày 13-11-2017, Liên hiệp châu Âu (EU) đã khởi động một cuộc tham vấn trên quy mô lớn với các nhóm đối tượng: người dân, các nền tảng mạng xã hội, các tổ chức báo chí,... về tin tức giả, từ đó đưa ra giải pháp xử lý tin tức giả trong tương lai. Đáng chú ý, mới đây, ngày 29-7-2018, Ủy ban truyền thông thuộc Hạ viện Vương quốc Anh đã chính thức công bố báo cáo đề nghị chính phủ có biện pháp quản lý chặt chẽ các trang mạng xã hội nhằm bảo vệ nền dân chủ trong kỷ nguyên công nghệ số. Chính vì thế, việc một số tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước cho rằng, việc xử phạt sai phạm trong hoạt động báo chí ở Việt Nam vừa qua là “ngăn cản tự do ngôn luận”, “kết quả âm mưu của chính quyền” là không thể chấp nhận. Cần nhận rõ bản chất của các ý kiến loại này là xuyên tạc, lợi dụng sự kiện để vu cáo chính quyền. Bởi trên thế giới, không có thứ tự do ngôn luận nào đồng nghĩa với sự thật bị bóp méo, coi thường pháp luật, xúc phạm cộng đồng, coi thường độc giả. Tự do ngôn luận, tự do báo chí không phải là vô hạn. Quyền tự do đó phải được đặt trong khuôn khổ của pháp luật, phục vụ lợi ích quốc gia, dân tộc; không xâm phạm quyền lợi của tổ chức, cá nhân.
Con số cơ quan báo chí, nhà báo vi phạm trong việc đưa sai thông tin bị phạt hay xử lý kỷ luật trong thời gian qua thật sự gióng lên hồi chuông báo động về vấn đề đạo đức người làm báo. Trách nhiệm của báo chí là phản ánh hiện thực xã hội, giúp con người tin yêu vào cuộc sống, hướng đến những điều thiện, làm những việc có ích cho cộng đồng. Nhìn lại sai phạm của không ít cá nhân và cơ quan báo chí trong thời gian qua, thiết nghĩ, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí từ trung ương tới địa phương cần tích cực hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động báo chí, nhất là báo điện tử, trang điện tử. Các thông tin sai sự thật, bóp méo sự thật, đi ngược lại đường hướng phát triển của đất nước, không phù hợp với văn hóa, thuần phong mỹ tục của Việt Nam cần được phát hiện kịp thời và xử lý kiên quyết, buộc tháo gỡ, đính chính. Giống như mọi lĩnh vực hoạt động khác của xã hội, hoạt động báo chí luôn phải đáp ứng yêu cầu thượng tôn pháp luật, tôn trọng sự thật, tôn trọng cộng đồng. Người làm báo cần có nhận thức đúng đắn, nghiêm túc và trách nhiệm trong tiếp cận, tìm hiểu, nắm bắt thông tin. Đồng thời có khả năng phân biệt được giới hạn giữa quyền được khai thác thông tin và nghĩa vụ tôn trọng, bảo mật đời tư của cá nhân, cũng như nghĩa vụ chấp hành pháp luật. Đưa thông tin trung thực, có trách nhiệm đến với bạn đọc, tôn trọng pháp luật là điều xã hội và người đọc luôn yêu cầu ở mỗi người làm báo. Chỉ có như vậy, người làm báo mới có thể thật sự dùng ngòi bút của mình góp phần xây dựng một xã hội văn minh, công bằng và lành mạnh.
Mạnh Quỳnh (báo Nhân dân)

Tags:
  1. Ối làng nước ơi... đau quá, nó đá em đau quá. Em chỉ kêu hộ những báo vi phạm ở Việt Nam thôi ạ!

    ReplyDelete

Lưu ý: Khi để lại Nhận xét bạn nên click vào ô "Thông báo cho tôi" ở dưới để nhận phản hồi từ Admin

Thể thao

Trong nước

Quốc tế

Giáo dục

Kỷ nguyên số

Công nghệ

Tuyệt chiêu

Văn hóa

Điện ảnh

Giải trí

Sự kiện bình luận

Sức khỏe

Bạn đọc

Bạn đọc viết

Ý kiến bạn đọc

Tiêu điểm

Loading...
Copy